Genealogisch onderzoek via Internet in Limburgse bronnen

record-image_3QS7-99C4-ZHB.jpg

Wanneer we van plan zijn met genealogisch onderzoek te beginnen via internet, staan we voor de keuze gebruik te maken van de zaken die anderen al voor ons uitgezocht hebben, of zo kort mogelijk bij de bronnen te blijven.

 

Wanneer we de eerste keuze maken, lopen we het gevaar allerlei foute zaken over te nemen, of in conflict te komen met auteurs van eerdere internet publicaties, omdat men vindt dat je misbruik maakt van andermans harde werk. Het is zelfs bekend dat in sommige internet publicaties expres fouten zijn opgenomen om aan te kunnen tonen dat men informatie "over geschreven" heeft.

De serieuze genealoog zal dan ook die weg niet in willen slaan, maar zelf onderzoek in de bronnen willen doen.

 

Maar waar starten we, en hoe gaan we dan verder te werk.
Ik zal hieronder aangeven hoe ik denk dat serieus onderzoek mogelijk is, en hoe ik daarbij te werk zou gaan. Uiteraard heb ik de waarheid niet in pacht, en is dit slechts één manier waarop het zou kunnen. Misschien zijn er wel andere manieren, die zelfs veel makkelijker zijn… Uiteraard zou ik het dan kunnen waarderen indien jullie inloggen en hieronder jullie tips in een commentaar weergeven.


Bepaal een doel

 

Wanneer je start met een onderzoek is het altijd van belang dat je en bepaald doel voor ogen hebt. Het is heel gemakkelijk om de weg kwijt te raken wanneer je iets wilt onderzoeken.

Je vindt telkens weer nieuwe, ook interessante zaken, en wanneer je je doel niet voor ogen houdt, heb je misschien wel veel plezier, maar van echt genealogisch onderzoek zal dan niet veel terecht komen.

Je kunt natuurlijk heel formeel te werk gaan en doelen SMART willen maken, maar voor genealogisch onderzoek lijkt me dat niet zo geschikt. Je weet namelijk nooit wat je tegen gaat komen, en de weg ernaar toe kan ook al een doel op zich zijn…

Voorbeelden van doelen die je zou kunnen stellen zijn.

  • Ik wil onderzoek doen naar de familienaam …. In de omgeving van ….

  • Ik wil meer weten over het huis gelegen te …. En zijn bewoners.

  • Ik wil onderzoek doen naar mijn kwartierstaat

  • Ik wil de stamboom uitzoek van de familie …

  • Etc. etc

Elk doel dat je je wil stellen is uiteraard goed. Het gaat om wat jij wil bereiken met je onderzoek. Hou dit doel steeds voor ogen. Uiteraard kan het dat je gedurende de weg ernaartoe je doel enigszins wil bijstellen. Doe dat dan, en pas je doel aan. Echter blijft niet telkens je doel aanpassen, want dan zul je waarschijnlijk nooit echt je doel bereiken.


Ordening van hetgeen we al hebben of kunnen vinden

je hebt zeer waarschijnlijk al enige informatie, anders zou je niet in het betreffende onderzoek geïnteresseerd zijn. Leg hetgeen je hebt zo duidelijk mogelijk vast. Bekijk of er al relaties zijn die je kunt leggen. Ga in gesprek met mensen die er al meer van weten… Oudere familieleden, andere onderzoekers etc. Leg steeds vast waar je de informatie gekregen/gevonden hebt. We willen namelijk een kwalitatief goede genealogie opstellen, en daar hoort altijd een juiste bronvermelding bij. En aangezien afleiding onze grootste fout kan zijn: Hou je doel hierbij steeds voor ogen!

Bepaal een "startpunt"

Uiteraard zul je ergens met je onderzoek moeten starten. Vaak zal het in ons geval informatie zijn die we al hebben. Bijvoorbeeld de geboortedatum en plaats van een overgrootvader, een oude foto van een vereniging of iets dergelijks zijn.  En zoals ik al eerder aangaf: Hou je doel hierbij steeds voor ogen.

Het onderzoek

Uiteraard zal elk onderzoek anders uitzien, en van andere bronnen gebruik maken, maar ik zal hieronder een aantal websites aangeven die voor mijn onderzoek van belang kunnen zijn.

Indexen

Er zijn een aantal websites die een beginpunt kunnen zijn bij het vinden van de juiste bronnen. Hierbij kun je denken aan:

  • Zoekakten.nl Hier vinden we een index per plaats naar de scans die te vinden zijn op familysearch.

  • Openarch.nl. Deze website maakt gebruik van de open data die beschikbaar gesteld worden door de diverse archiefinstellingen. Hier kun je zoeken op naam plaats etc. Dit kan dan verder een aanwijzing zijn om naar de echte bron te gaan.

  • Allelimburgers.nl. Hier staan een groot aantal indexen op bronnen binnen diverse limburgse plaatsen. Er kan gezocht worden op familienaam, plaats etc.

Er zullen beslist meer van deze indexen online staan, maar ik maak hoofdzakelijk gebruik van de bovenstaande. Verder is er natuurlijk ook nog wiewaswie.nl, maar persoonlijk vind ik die website heel erg tegenvallen.


Online bronnen

  • Delpher.nl. Dit is een doorzoekbaar archief van (oude) Nederlandse kranten. Je kunt hier bijvoorbeeld zoeken op naam en plaats, en daarna filteren op familieberichten. Hoewel dit niet direct een bron is, is dit bij mijn onderzoek toch heel belangrijk gebleken.

  • Eerste kadasterkaarten en Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels. Dit kan zeer belangrijk zijn bij het onderzoek naar de historie van een bepaald pand, of om te onderzoeken wat in het bezit was van een bepaalde familie aan het begin van de 19e eeuw. Het is geen heel handige interface, maar met een beetje doorzetten zijn de kadasterkaarten en tafel vrij makkelijk te vinden.

  • Scan beschikbaar gesteld door het RHCL. (Rijks Historisch Centrum Limburg). Hier is een overzicht beschikbaar van hetgeen al digitaal beschikbaar is. Zo zijn o.a. een heel groot aantal scans van gichtregisters uit diverse limburgse plaatsen op te vragen en te downloaden. Het zal u verbazen te zien wat allemaal al geraadpleegd kan worden. Heel interessant is ook het feit dat een groot aantal 19e eeuwse notariële archieven gescand en online is gezet.

  • Familysearch.org. Hier staan een groot aantal scans van van de doop- huwelijk- en begraafregisters van de kerken (vóór 1800) online.

    Verder staat een groot deel van de burgerlijke stand van veel limburgse plaatsen online. Dit kan heel belangrijk zijn voor je onderzoek. Verder staan ook vaak 19e eeuwse bevolkingsregisters en dienstbodenregisters online. Wanneer je er gebruik van wilt gaan maken, doe dat dan via de bovengenoemde website zoekakten.nl. Anders kan het namelijk vaak een beetje moeilijk zijn om alles te vinden.

 

Er zijn natuurlijk nog veel meer bronnen die online staan, maar hiermee heb ik volgens mij wel de belangrijkste genoemd. Veel plezier met zoeken!

 

In een volgend artikel ik aan de hand van een voorbeeld via een kort onderzoek aantonen dat onderzoek via internet op deze manier inderdaad aantoonbare kwaliteit kan opleveren.